Bodemdaling vraagt om nationale aanpak

Ondergelopen straten waren volop in het nieuws afgelopen week. Voor slappebodemgemeenten kwam de wateroverlast niet onverwacht; zij hebben dagelijks te maken met de schadelijke gevolgen van bodemdaling. In totaal zal Nederland in 2050 voor zo’n 25 miljard euro aan schade hebben opgelopen. Een nationale aanpak is dan ook hard nodig.

Gepubliceerd op: 1 augustus 2014

Bodemdaling is een omvangrijk probleem in ons land. Veel gemeenten in West- en Noord-Nederland liggen in een veengebied, wat betekent dat de bodem bestaat uit onverteerde plantenresten die afbreken als de grondwaterstand daalt. Is het waterpeil te laag, dan verteert de bodem, met bodemdaling tot gevolg. En in verzakte straten blijft bij hevige regenval - zoals afgelopen week - het water al snel staan.

Wateroverlast is niet het enige probleem in gebieden met een slappe bodem. Voor gebouwen lijkt deze ondergrond in eerste instantie niet zo’n probleem, aangezien de meeste panden op palen zijn gebouwd. De omgeving is echter niet op die manier gefundeerd en verzakt wél, waardoor ook gebouwen alsnog schade oplopen. Bovendien leidt een slappe bodem tot extra hoge onderhoudskosten voor wegen, rioleringen en groenvoorzieningen.
>> Meer hierover in het item van EditieNL over de impact van bodemdaling in Nederland

Volgens Stichting RIONED, de koepelorganisatie voor riolering en stedelijk waterbeheer, zijn gemeenten op een slappe bodem gemiddeld tweemaal zo veel kwijt aan het vervangen en onderhouden van rioleringen dan gemeenten op een zanderige en stevige kleigrond. Onderzoeksbureau Cebeon raamde in 2005 de totale extra kosten voor het onderhoud van infrastructuur als gevolg van een slappe bodem op 250 miljoen per jaar.
>> Lees ook 'Noodgrepen om daling van Nederland te voorkomen', Financieel Dagblad (afgeschermd)
>> Lees ook 'Grondwater is sluipmoordenaar' in het Leidsch Dagblad

Oplossingen
"Er zijn heel weinig voorbeelden van succesvol omgaan met bodemdalingen", aldus geograaf Gilles Erkens van onderzoeksbureau Deltares op BNR. "Er zijn een aantal mogelijkheden, zoals ophogen of het gebruiken van licht bouwmateriaal, maar ook het beter inrichten van ons land." Erkens verwacht dat het de komende jaren alleen maar erger wordt. "Als je niks doet, gaat dit steeds meer voorkomen in dit soort gebieden. De bodem blijft dalen en het waterniveau blijft hetzelfde. We moeten de komende tijd op zoek om het zo leefbaar mogelijk te maken."
>> Lees verder op BNR.nl: 'Geen oplossingen voor bodemdaling veengebied'
>> Beluister het praktijkverslag van BRNRadio
>> Beluister het interview met Gilles Erkens op BNRRadio

Sinds 2007 zet het Platform Slappe Bodem zich in om de slappebodemproblematiek op de kaart te zetten. Begin 2014 publiceerde het Platform een visiestuk waarin wordt gepleit voor een landelijke strategie: "De slappe bodem is niet een probleem van gemeenten alleen. Het is een groot en groeiend maatschappelijk probleem, dat onze economie direct raakt en om een stevige aanpak vraagt."
>> Lees het visiestuk 'Tijd voor een grondige aanpak'


Zie ook:


Meer weten: