Prinsjesdag: nationaal programma bodemdaling

Prinsjesdag bracht goed nieuws voor gemeenten en waterschappen die te maken hebben met verzakkende slappe bodem. Voor het eerst is aangegeven dat het Rijk overgaat tot het opzetten van een nationaal programma bodemdaling. Hiermee wordt een advies van de Deltacommissaris opgevolgd. De inspanningen van het platform slappe bodem in de lobby hiertoe hebben hier mede aan bijgedragen.

Het tegengaan van en het omgaan met (adaptatie) bodemdaling wordt nu ook door het Rijk onderkend als een belangrijke maatschappelijke (cross sectorale) opgave. Vermindering van emissies van broeikasgassen uit veenbodems door slimmer landgebruik is als prioriteit in het regeerakkoord opgenomen. In het Interbestuurlijk Programma (IBP) zijn begin 2018 eerste afspraken gemaakt over een gezamenlijke aanpak.

De inzet van het Rijk is om bodemdaling door slappe bodems als belangrijke opgave in de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) te verankeren en met een visie op de opgave richting te geven aan een verdere regionale uitwerking. Dit omdat de problematiek van bodemdaling door slappe bodems sterk wordt bepaald door de regionale situatie en de aanpak hiervan mede in samenhang met andere gebiedsopgaven dient te worden opgepakt.

Het wordt dus een regionale uitwerking onder nationale regie met ondersteuning van het Rijk. De minister zal zich ervoor inzetten om samen met de ministeries BZK, LNV, EZK, OCW en met provincies, waterschappen, gemeenten en het bedrijfsleven te komen tot een gezamenlijk programma rond bodemdaling als onderdeel van een breder programma bodem en ondergrond onder de Nationale Omgevingsvisie (NOVI).

Deltaprogramma
Bodemdaling is ook een factor waar het Deltaprogramma rekening mee moet houden. Door bodemdaling worden de opgaven van het Deltaprogramma groter. Vanwege het belang voor de doelen van het Deltaprogramma is een nadere analyse van de oorzaken en effecten van bodemdaling nodig. De partijen die aan het Deltaprogramma werken, hebben daarom vastgelegd dat ze aandacht geven aan bodemdaling in de stresstesten en de risicodialogen die ze in het kader van het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie uitvoeren. De stresstest levert daarmee inzicht in de impact van bodemdaling op wateroverlast, hitte, droogte en overstromingen op lokaal en regionaal niveau. Provincies en waterschappen hebben voor gemeenten een set digitale stresstestkaarten ontwikkeld die de kwetsbaarheden weergeven tot op gebouw- of straatniveau. Gemeenten kunnen daar gebruik van maken bij het uitvoeren van de stresstesten. De kaarten zijn te raadplegen via  klimaatatlas.net/
Het Deltaprogramma zoekt actieve samenwerking met het Nationaal Kennisprogramma Bodemdaling (voorheen Kennisprogramma Klimaat, Water en Bodemdaling) waarin Rijk, provincies, waterschappen, gemeenten en kennisinstituten sinds 2016 samen kennis over bodemdaling ontwikkelen en delen.

Regiodeal Groene Hart

Gemeenten Alphen aan den Rijn, Gouda en Woerden hebben samen met de provincie Zuid-Holland, provincie Utrecht alsmede de waterschappen van Rijnland, Stichtse Rijnlanden en Schieland en de Krimpenerwaard een voorstel ingediend voor een zogenoemde regiodeal over bodemdaling.
Het voorstel is ingediend vooral om een ‘boost’ te geven aan de kennisontwikkeling rond bodemdaling en om proeven op grotere schaal te kunnen doen, op zoek naar oplossingen. Het Groene Hart leent zich hier goed voor, de resultaten zullen voor heel Nederland relevant en beschikbaar zijn.

Kortom… slappe bodem staat meer dan ooit op de kaart. Het is nu zaak voor alle partners om door te pakken op de ingeslagen weg.