Over slappe bodem

In de Nederlandse Delta wonen 9 miljoen mensen. Hier wordt 70 procent van ons inkomen verdiend. De Randstad, onderdeel van de Nederlandse Delta, is met een bruto regionaal product (brp) van 273,8 miljard euro in 2012 de vijfde grootstedelijke regio in Europa. Met deze bundeling van economische activiteiten en voortdurende groei willen steeds meer mensen in deze delta wonen en werken. Investeringen in bereikbaarheid, kennisinfrastructuur en duurzame economie moeten leiden tot het behoud van een goed woon- en vestigingsklimaat. Deze investeringen worden echter bedreigd door een structureel probleem: bodemdaling.

De bodem onder het economisch hart van Nederland, de Randstad, bestaat voornamelijk uit slappe klei- en veenlagen. Dit betekent dat de bodem voortdurend daalt. Het voortdurend ophogen van bebouwd gebied en het aanpassen van de waterpeilen als oplossing hiervoor heeft het proces de afgelopen jaren drastisch versneld. De impact voor bewoners en ondernemers is groot. Het voortbestaan van het nationaal cultuurhistorisch erfgoed in onder andere de binnensteden van Gouda, Schiedam en Delft wordt bedreigd.

De bodem daalt sneller dan dat de zeespiegel stijgt
De slappe bodem zorgt voor bodemdaling variërend tussen 0,5 en 2,0 cm per jaar. Ter vergelijking, de huidige zeespiegelstijging bedraagt voor de Nederlandse kust circa 0,2 cm per jaar. De KNMI’14 scenario’s geven een zeespiegelstijging van 0,35 tot 1,0 cm per jaar aan. Bodemdaling gaat dus op sommige locaties een factor 10 sneller dan zeespiegelstijging.

Aanzienlijke investeringen zijn noodzakelijk om de kosten van bodemdaling op lange termijn beheersbaar te houden.
Bewoners, agrariërs, ondernemers en de overheid moeten de kennis hebben over de risico’s van bebouwing op gronden waar de bodem kan dalen. Ook is deze kennis nodig om te kunnen bepalen welke technieken moeten worden gebruikt om duurzaam te kunnen bouwen. Ook zet bodemdaling ambities, bestaande én toekomstige beleidsplannen van (decentrale) overheden onder druk.

Het Platform Slappe Bodem pleit voor een integrale aanpak waarin nationale, lokale en provinciale overheden, waterschappen, kennisinstellingen en bedrijfsleven gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen en dragen.