menu
Filter

De bodem van een groot deel van Nederland, waaronder de Randstad, bestaat voornamelijk uit slappe klei- en veenlagen. Die bodem daalt voortdurend, op sommige plaatsen zelfs sneller dan de zeespiegel stijgt.  Bewoners en ondernemers hebben daardoor te maken met het verzakken van woningen, bedrijfspanden, wegen, rioleringen en groenvoorzieningen.

De continue bodemdaling leidt tot onder meer waterproblemen en hogere lasten. De impact voor bewoners en ondernemers is groot. De schade aan funderingen, inclusief infrastructuur, is hoog en kan oplopen tot ca. 22 miljard euro tot 2050. Ook zet bodemdaling ambities, bestaande én toekomstige beleidsplannen onder druk.

Over Platform Slappe Bodem

Platform Slappe Bodem is een samenwerking van lokale en regionale overheden, die een netwerk faciliteert. Gevoed door de expertise van kennisinstituten en de ervaring van praktijkopgaven. Platform Slappe Bodem genereert bewustwording en agendering van bodemdaling binnen diverse nationale beleidsvelden en agenda’s. Onze missie is om bodemdaling in Nederland beheersbaar te krijgen door bewuste keuzes voor de (middel)lange termijn te maken.

Jaarverslag 2020 en Activiteitenplan 2021 uitgebracht

Het Platform Slappe Bodem is in 2020 erg flexibel gebleken. Zowel online als in activiteiten binnen het netwerk zijn stevige stappen gezet om de doelstellingen te bereiken. U leest er alles over in het Jaarverslag 2020.

Het Activiteitenplan 2021 geeft aan wat de prioriteiten van dit jaar zijn. We richten ons op de nieuwe Tweede Kamer en willen het kabinet mee te krijgen in ons pleidooi op basis van stevige argumenten, in samenwerking met onze partners. Ook blijven we de levenscycluskostenmethode onder de aandacht brengen, omdat die kansen biedt om op een duurzamere manier om te gaan met de openbare ruimte en uiteindelijk kosten te besparen. En we werken alweer toe naar de gemeenteraadsverkiezingen in 2022.

 Het Jaarverslag en Activiteitenplan is hieronder te downloaden.

TISOLS verzet naar 2022

Door de ontwikkelingen rondom het coronavirus (COVID-19) in binnen- en buitenland heeft de organisatie moeten besluiten het Tenth International Symposium on Land Subsidence (TISOLS) uitstellen naar 2022.

Op deze dag nodigen we nationale en internationale beleidsmakers, wetenschappers en experts uit om hun kennis, uitdagingen en oplossingen te delen op het gebied van bodemdaling.

Meer informatie kunt u vinden op de website van het Tenth International Symposium on Land Subsidence (TISOLS).

StraaDkrant: De toekomst van de ondergrond

Het Platform Slappe Bodem leverde redactionele bijdrage aan de nieuwste uitgave van de StraaDkrant; de toekomst van de ondergrond. 

De ondergrond vormt de basis voor alles wat er bovengronds gebeurt. Maar door kabels, buizen en leidingen is er steeds minder ruimte. De vijfde editie van de StraaDkrant onderzoekt hoe de ondergrond wonen, werken en ontspannen mogelijk kan blijven maken. En hoe kunnen we de beschikbare ruimte optimaal benutten en bodemfuncties in balans houden?

De straaDkrant is hier te vinden.

In het project StraaD werken overheid, bedrijfsleven en bewoners samen om straten toekomstbestendig te maken. Landschapsarchitectenbureau Bosch Slabbers is in 2013 begonnen met StraaD. Diverse partners sloten zich aan: Buro Bergh, de gemeenten Den Haag en Rotterdam, de Hoogheemraadschappen van Delfland en van Schieland en de Krimpenerwaard, provincie Zuid-Holland, Deltares en Stichting Rondom GWW. Samen onderzoeken ze hoe onze straten er in de toekomst uit zouden kunnen zien. Die informatie brengen ze naar buiten in de vorm van (online) StraaDkranten.

NKB webinar Nieuwe KIWA richtlijn waterinfiltratie-systemen

Datum:
maandag 17 mei 2021
Locatie:
online
Tijd:
09:30 - 11:00

Op 17 mei 2021 van 9.30-11.00 uur organiseert het Nationaal Kennisprogramma Bodemdaling in samenwerking met KIWA en de Provincie Utrecht een webinar over de nieuwe richtlijn voor de aanleg van waterinfiltratiesystemen. In deze online bijeenkomst komen de factoren aan bod die van belang zijn voor een correcte aanleg. Daarnaast is er ruimte om vragen te stellen over de aanleg van waterinfiltratiesystemen. 

Aanmelden kan via de website van het Nationaal Kennisprogramma Bodemdaling.

De mediacampagne start!

Op maandag 11 januari 2021 start de nieuwe mediacampagne van Platform Slappe Bodem. De campagne is bedoeld om zoveel mogelijk partijen een duidelijk beeld te geven van de problemen die bodemdaling veroorzaakt. Ook geeft de campagne voorzetten voor het oplossen van het probleem, zoals het opzetten van een nationaal programma bodemdaling, inclusief onderzoeksprogramma en informatievoorziening en een coördinerend minister voor bodemdaling. 

De campagne is gestart in aanloop naar de verkiezingen in maart. In de afgelopen jaren heeft het Platform Slappe Bodem met vele partners al bewustwording, kennis en netwerk rondom bodemdaling opgebouwd. In nationaal beleid, zoals NOVI en het Deltaprogramma, wordt bodemdaling erkend als een nationale opgave, maar een nationaal programma om bodemdaling aan te pakken bestaat nog niet. De ambitie is dat dit na de verkiezingen door een nieuw kabinet wordt omarmd en opgenomen in het coalitieakkoord.

Uitingen van de mediacampagne zullen te zien zijn op de sociale media Facebook, LinkedIn en Twitter. De gedachte achter de campagne is dat bodemdaling gemeenten, overheid, bedrijfsleven en inwoners heel veel geld kost, maar dat bodemdaling óók veel immateriële schade veroorzaakt. Dit alles met, waar mogelijk, een knipoog. 
Er is gekozen voor een flink aantal verschillende advertenties en filmpjes. Op deze manier kunnen meerdere invalshoeken rond het probleem van bodemdaling worden belicht: de enorme bedragen die nodig zijn voor het herstel van infrastructuur, de schade aan erfgoed, de relationele schade die bodemdaling aanricht bij mensen die letterlijk onder druk staan, de schade die bodemdaling toebrengt aan de toekomst van ondernemers, de schade aan de natuur, het verhogen van de uitstoot van broeikasgassen, de schade aan rioleringen, de enorme hoeveelheden tijd en energie die allerlei partijen in het oplossen van het probleem moeten steken en de schade aan oude binnensteden. Kijk hier voor meer info.

Terugblik op Nationaal Congres Bodemdaling

Bodemdaling in Beweging #ZODUS

“Rijk, zet bodemdaling bovenaan de agenda en wijs een verantwoordelijk of coördinerend bewindspersoon aan!”

Op 19 november 2020 vond het Nationaal Congres Bodemdaling plaats. Deze editie was online en werd uitgezonden vanuit Fort Wierickerschans. In het plenaire ochtendprogramma ging presentator Inge Diepman ging met Hilde Niezen (voorzitter Platform Slappe Bodem), Jan Jaap de Graeff, (voorzitter Rli), Adri Bom-Lemstra (gedeputeerde Provincie Zuid-Holland), Peter Glas (Deltacommissaris) en Erik Jan van Kempen, (DG Omgevingswet Ministerie BZK), Sjaak Langeslag (Hoogheemraadschap van Rijnland en Unie van Waterschappen) en Gilles Erkens (Deltares/ Universiteit Utrecht) in gesprek over de aanpak van bodemdaling in stad en land. 

Zo kwam het advies van de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur over bodemdaling in veengebieden aan de orde maar ook oplossingsrichtingen om investeringen in infrastructuur en onderhoudskosten voor gemeenten beheersbaarder te maken en de vraag waar de regie zou moeten liggen bij de bodemdalingsproblematiek. Ook werd er stilgestaan bij de complexe droogte- en water opgave van ons land en bij de vraag wat de ‘game changer’ voor de aanpak van bodemdaling in bebouwd gebied zou kunnen zijn. Klimaatadaptatie en funderingsproblematiek zouden wel eens de urgentste onderwerpen in bebouwd gebied kunnen zijn. Duidelijk werd dat het volgende kabinet er na de verkiezingen van 2021 een schepje bovenop mag doen: een nationaal programma, coördinatie, middelen en faciliteiten voor decentrale overheden om beleid te maken en maatregelen te nemen. 

Aansluitend werden er drie nieuwe initiatieven gepitcht:

  • Robert van Cleef lanceerde de Coalitie Stevige Steden;
  • Arthur Bolderdijk ging in op de ervaring van Woerden met levenscyclusbenadering;
  • Gilles Erkens hield een pleidooi voor een Nationale Informatievoorziening Bodembeweging. 

Het ochtendprogramma kunt u hier terugkijken.

Na een korte pauze stonden er in samenwerking met het Nationaal Kennisprogramma Bodemdaling (NKB) verschillende verdiepende deelsessies op het programma:

Een overzicht van alle video's van de dag kunt u terugkijken via deze link.

In oprichting: Coalitie Stevige Steden - Doen en bereiken

Op 19 november 2020 is tijdens het Nationaal Congres Bodemdaling de Coalitie Stevige Steden gepresenteerd.

Verreweg de grootste schade als gevolg van bodemdaling wordt verwacht in het stedelijk gebied. Deze schade loopt alleen maar verder op. Tot 2050 wordt 5,2 miljard euro schade in de openbare ruimte verwacht en de schade aan gebouwen en funderingen beloopt 80 miljard euro.
Een breed netwerk dat zich richt op handelingsperspectief in het stedelijk gebied ontbreekt en er is dan ook een impuls en versnelling nodig! Om die reden wordt de Coalitie Stevige Steden opgericht. 

De coalitie wordt een vliegwiel van aandacht, van het toepassen van innovaties en het vinden van een ‘game changer’ voor het bebouwde gebied. De Coalitie Stevige Steden richt zich op het verbinden en versterken van complexe en innovatieve projecten op het gebied van stedelijke bodemdaling in geheel Nederland. Deze Coalitie Stevige steden wordt opgericht als Special onder het Platform Slappe Bodem en opereert onder hun vlag. Initiatiefnemers zijn de Provincie Zuid-Holland, Platform Slappe Bodem, de gemeente Gouda en het Hoogheemraadschap van Rijnland.  

Openbare ruimte
Gemeenten met slappe bodem maken twee keer zoveel kosten voor de openbare ruimte dan gemeenten op stevige bodem. In de openbare ruimte worden we geconfronteerd met verzakkende wegen, kapotte kabels, leidingen en riolering, wateroverlast en verloedering.

Gebouwen 
Gebouwen en funderingen leiden tot  grote schade door bodemdaling. Er vindt scheefzakking van panden plaats, funderingen verliezen hun functie, gevels en riolering beschadigen. Ook de tuinen en terrassen van gebouwen verzakken. Dit alles leidt tot vermindering van de leefbaarheid van deze gebouwen. De droogte van de afgelopen zomers heeft de ernst van deze situatie verder in beeld gebracht. 

Doen in projecten!
De Coalitie Stevige Steden is niet alleen aan praatclub. Voor een vliegende start staan de toonaangevende projecten rondom bodemdaling in het stedelijk gebied op de agenda zoals het ‘Informatiecentrum bodemdaling’ en de ‘Toolbox bodemdaling steden’. 

Vertellen en bereiken van partners!
Vanuit de project ervaring willen we vertellen en partijen bereiken met als doel bodemdaling in het stedelijk gebied te agenderen en een game changer te vinden. Het  verbinden met andere maatschappelijk partijen en opgaven zoals energietransitie, klimaatadaptatie, funderingen, droogte, of stadsvernieuwing staat hoog op de agenda.

Follow UP festival 
De samenwerkingspartners rond het Uitvoeringsprogramma Bodem en Ondergrond 2016-2020 organiseerden op 25 november 2020 het Festival Follow UP “Samenwerking geeft veerkracht aan de bodem”.  De Coalitie Stevige Steden had een sessie op dit festival.

Samen met Hilde Niezen (Platform Slappe Bodem en gemeente Gouda), Frans van de Ven (Deltares) en Peter Boelhouwer (TU Delft) werd een online sessie gehouden. Hiermee is input opgehaald voor de agenda van de Coalitie Stevige Steden. U kunt de sessie hier terugkijken

Als u meer wilt weten over de Coalitie Stevige Steden in oprichting, neem dan contact op met Robert van Cleef (06-43048381)

Nationale aanpak bodemdaling is niet compleet zonder onze dorpen en steden

De Rli pleit in haar advies over bodemdaling in veenweidegebieden voor een nationale, wettelijke aanpak. Het rijk moet zich actief inzetten voor het beperken van de bodemdaling door het stellen van doelen, het doen van investeringen en het faciliteren van gebiedsprocessen, onderzoek en kennisuitwisseling. Daar sluit het Platform Slappe Bodem, dat zich al zo’n twintig jaar inspant om bodemdaling te agenderen en onder controle te krijgen, zich volledig bij aan. Bodemdaling is in het al laag gelegen Nederland een ramp in slow motion, die bovendien leidt tot schade, hoge kosten en uitstoot van broeikasgassen. Een krachtige aanpak inclusief dorpen en steden is hoog nodig.

Bodemdaling in grote delen van West- en Noord-Nederland
De slappe veen- en kleibodem leidt in grote delen van West- en Noord-Nederland tot bodemdaling en snel verzakkende wegen, rioleringen en gebouwen. Dat komt doordat het gewicht van deze bebouwing de bodem samendrukt, vaak ongelijkmatig. Dit wordt zetting genoemd. Zetting heeft schade en hoge kosten voor beheer en onderhoud tot gevolg, want deze schade moet regelmatig gerepareerd worden en de bodem opgehoogd. De kwaliteit en veiligheid van de openbare ruimte lijden onder deze vorm van bodemdaling.

22 miljard euro vermijdbare kosten tot 2050
In november 2016 heeft het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) al becijferd dat bij gelijkblijvend beleid we afstevenen op een vermijdbare schadepost van 22 miljard euro tot 2050. Van die kostenpost zou ruim 20 miljard bestaan uit schade in bebouwde gebieden: onze dorpen en steden op slappe bodem. Uit in opdracht van het platform slappe bodem uitgevoerd onderzoek blijkt nog eens dat gemeenten op een slappe bodem twee keer meer kosten hebben aan beheer en onderhoud van de openbare ruimte dan gemeenten op een stevige bodem. Die extra kosten worden slechts ten dele gecompenseerd uit het gemeentefonds, terwijl de tekorten en extra taken bij gemeenten zich blijven opstapelen. Dat betekent dat er alle reden is om het beleid en de praktijk van aanleg, beheer en onderhoud van infrastructuur en openbare ruimte te veranderen. De nodige middelen, kennis en beleid op nationaal niveau moeten daarvoor op orde zijn.

Omslag in denken en doen
Gemeenten, waterschappen en provincies werken samen aan het aanpassen van bestaande en nieuwe bebouwde gebieden aan het veranderende klimaat. Daarvoor is kennis nodig, beleid, geld en ook een lange adem. Het vergt namelijk een grote omslag in denken en doen: hoe we met ons bodem- en watersysteem omgaan, de inrichting van dorpen en steden en het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Daarmee is veel schade te voorkomen en kan de kwaliteit van de leefomgeving verbeterd worden. Dat is niet alleen gunstig voor de economische ontwikkeling, maar ook voor de dagelijkse wereld waarin we met zijn allen leven en werken.   

Nationale aanpak bodemdaling ook voor dorpen en steden
De Rli geeft aan wat er nodig is om de dalende trend om te zetten. Deze nationale aanpak zou ook de aanpak van bodemdaling in dorpen en steden moeten omvatten. Het platform slappe bodem roept het kabinet op om hier samen met gemeenten, waterschappen en provincies werk van te maken.


Webinars ‘Kosten in beeld bij bodemdaling’

Uit onderzoek van Platform Slappe Bodem blijkt dat de kosten voor gemeenten op slappe bodem 2x zo hoog zijn als voor gemeenten op zand, maar ook dat deze kosten slechts zeer ten dele gedekt worden door het gemeentefonds. Gemeenten kunnen besparen op de kosten door het toepassen van de levenscycluskostenmethode. In samenwerking met Sweco zijn en worden webinars hierover georganiseerd.

Een van de doelstellingen van het Platform Slappe Bodem is om de kosten van beheer en onderhoud van de openbare ruimte ten gevolge van slappe bodem bij gemeenten onder controle te krijgen. Daarbij is het ook van belang dat de uitkering voor slappe bodem in het gemeentefonds in stand blijft. Het onderzoek ‘Kosten in Beeld’ uit 2019 is in 2020 verder uitgewerkt in de ‘Nadere verkenning kosten bodemdaling’. Uit beide onderzoeken blijkt dat de kosten voor gemeenten op slappe bodem 2x zo hoog zijn als voor gemeenten op zand, maar ook dat deze kosten slechts zeer ten dele gedekt worden door het gemeentefonds. Daarmee staat de kwaliteit van de openbare ruimte onder druk.

Gemeenten kunnen besparen op de kosten door het toepassen van de levenscycluskostenmethode (LCC). Dat vergt echter een omslag in denken, organisatie en in cultuur, naast de benodigde hogere investering in levensduurverlengende technieken. 

In samenwerking met Sweco is hierover een webinar verzorgd op 23 juli. Uit de webinar bleek een grote behoefte aan kennis over de levenscycluskostenmethode en ervaringen over hoe deze toegepast kan worden. Daarom zijn er voor deelnemers van het Platform Slappe Bodem nieuwe webinars georganiseerd op 29 oktober en 3 november, in het bijzonder gericht op (ambtenaren) financiën, management en beleid / advies. Speciaal voor bestuurders zal tijdens het congres op 19 november een webinar plaatsvinden als onderdeel van het Nationaal Congres Bodemdaling.

Herijking gemeentefonds

Het onderzoek ‘Nadere verkenning kosten bodemdaling’ dat in opdracht van het platform is uitgevoerd, toont nog eens aan dat gemeenten met een slappe bodem hoge kosten hebben voor beheer en onderhoud van de openbare ruimte en dat deze hoge kosten in het huidige gemeentefonds slechts zeer ten dele worden gecompenseerd. 

Nu veel gemeenten flink moeten bezuinigen vanwege de tekorten in het sociaal domein staan de budgetten voor beheer en onderhoud extra onder druk. De inzet van het platform is erop gericht om de uitkering uit het gemeentefonds te verbeteren: geldend voor alle slappe bodems (ook slappe klei) en realistischer van omvang, gezien de enorme kosten. Momenteel lopen er gesprekken over de herijking van het gemeentefonds (inclusief het sociaal domein) tussen VNG en minister van BZK. Naar verwachting zijn die gesprekken niet voor eind dit jaar afgerond.

Cursus slappe bodem: ontwerp en beheer (PAOTM)

Datum:
dinsdag 18 mei 2021

Op 18 en 19 mei 2021 organiseert Deltares de cursus: Slappe bodem, ontwerp en beheer (PAOTM). De cursus is o.a. bedoeld voor medewerkers van gemeenten, waterschappen, provincies en ministeries die verantwoordelijk zijn voor het (beoordelen van) ontwerpen en beheerplannen van gebiedsstrategieën en infrastructuur op slappe bodem.

In deze cursus krijgt u meer handvatten met welke aspecten u rekening moet houden om zettingsarm te bouwen of om te gaan met bodemdaling. Handreikingen worden gegeven om een weloverwogen keuze te maken tussen traditioneel ophogen met zand of een, vaak duurdere en gevoeligere, zettingsarme of geheel zettingsvrije oplossing.

Meer informatie via deze link

Symposium Bodem Breed

Datum:
dinsdag 1 juni 2021
Locatie:
online

Om niet nog een jaar Symposium Bodem Breed te missen en om de continuïteit te waarborgen, is besloten om Bodem Breed in juni 2021 volledig digitaal te organiseren. Het evenement vindt plaats in de eerste weken van juni.

Meer informatie op de website Symposium Bodem Breed.

Volgende pagina »